Text Size

Sanders en de linkerzijde: wat is de rol van socialisten?

De campagne van Bernie Sanders zorgt voor enthousiasme bij miljoenen mensen. Het zette de discussie over socialisme op de agenda onder brede lagen van de bevolking. Sanders kreeg een record aantal giften van gewone werkenden en hij kent een nooit geziene steun onder jongeren. Dit is een belangrijke indicator voor de toekomst van sociale bewegingen. Maar de tegenstrijdigheid van Sanders die als kandidaat van de Democraten opkomt, een partij die als ‘het kerkhof van sociale bewegingen’ optreedt, blijft eveneens overeind.

 

BernieRally-628x356

Artikel door Bryan Koulouris van Socialist Alternative

 

De georganiseerde linkerzijde heeft op diverse manieren gereageerd op deze historische maar toch complexe situatie. Dit werpt vragen op. Hoe gaan socialisten om met bredere bewegingen zonder de eigen principes en standpunten op te geven terwijl ze toch op een constructieve wijze meewerken? Wat is de rol van socialisten in de campagne van Sanders?

Sommige groepen ter linkerzijde hebben zich beperkt tot een kritiek op Sanders en ze gaan daarmee voorbij aan het potentieel van de situatie. Er zijn miljoenen jongeren en werkenden die radicaliseren. Socialist Alternative is actief betrokken in de campagne rond Sanders maar wijst tegelijk op het feit dat de Democratische Partij gedomineerd wordt door de grote bedrijven. Er is nood aan een politieke beweging van onderuit, een nieuwe partij van de 99% in de strijd tegen de rechterzijde en tegen Wall Street.

De Democratic Socialists of America (DSA) is de grootste linkse groep in de VS, zelfs indien de groep erg losjes georganiseerd is. DSA is ook actief in de campagne voor Bernie Sanders. Maar er zijn belangrijke verschillen in de strategie, methode en benadering tussen Socialist Alternative en DSA met betrekking tot Sanders.

Bewegingen opbouwen om te winnen

In de 40 jaar dat DSA bestaat, was deze groep steeds expliciet over het doel om de Democraten naar links te duwen. We denken dat de Democratische Partij de belangen van de bedrijfselite dient en dat de obstakels om deze partij “over te nemen” met de linkerzijde veel groter zijn dan de uitdagingen om een nieuwe massale arbeiderspartij uit te bouwen. Veel leidinggevende figuren van DSA denken overigens ook dat het kapitalisme stapje per stapje kan hervormd worden en dat het niet volledig van de tafel moet geveegd worden om plaats te maken voor een nieuw systeem. Wij zijn voor elke hervorming die het leven en de positie van werkenden verbetert, maar we denken niet dat het kapitalisme kan getemd worden.

De benadering van DSA tegenover Sanders weerspiegelt de sociaaldemocratische koers van deze organisatie. Er werd materiaal geproduceerd om Sanders te ondersteunen. Deze pamfletten bevatten veel nuttige informatie over de positieve elementen in de standpunten van Sanders. Er wordt verwezen naar de massale interesse in socialistische ideeën en de noodzaak om een campagne uit te bouwen om het programma van Bernie Sanders effectief te kunnen realiseren. Dit is heel goed, maar het materiaal van DSA gaat niet of amper in op de vraag hoe de strijd tegen de door het rijke establishment gesteunde leiding van de Democratische Partij kan gevoerd worden of hoe een beweging voor sociale verandering kan opgebouwd worden.

Zo legt het materiaal van DSA niet uit waar Sanders tegen moet opboksen in de Democratische voorverkiezingen, denk maar aan de enorme middelen van de grote bedrijven, de mediapropaganda of de rol van de superafgevaardigden en de volledige partijmachine die door Clinton gebruikt wordt. Dat wordt vermeden, DSA beperkt zich tot de goede resultaten van Bernie in peilingen en het belang van deze steun. De lezer krijgt de indruk dat de nominatie relatief makkelijk kan binnengehaald worden. Wij denken dat het een massale politieke beweging zal vergen om Clinton en het establishment van de Democratische Partij een nederlaag toe te brengen. Dit vereist onder meer het politiek versterken van de aanhangers van Bernie en het verbinden van deze campagne aan de opbouw van sociale bewegingen.

Onze ervaring is dat er onder de aanhangers van Sanders een strijdbare sfeer is, een bereidheid om in te gaan tegen de dominantie door de grote bedrijven. Deze sfeer kan omgezet worden in strijd en een beweging. Dat is waarom Kshama Sawant van Socialist Alternative en gemeenteraadslid in Seattle het initiatief nam voor #Movement4Bernie.

In Chicago lagen leden van Socialist Alternative mee aan de basis van een ‘March for Bernie’ in januari. Er waren maar liefst 4000 aanwezigen. De betogers hoorden toespraken van vakbondsmilitanten en activisten van Black Lives Matter die pleitten voor het ontslag van de “1% burgemeester” Rahm Emanuel. De actie bracht sociale bewegingen bijeen in de strijd voor economische gelijkheid en sociale rechtvaardigheid. Sprekers van Socialist Alternative stelden dat de Democratische Partij aan de macht is in Chicago en verantwoordelijk is voor een racistisch politiebeleid en harde besparingen op het onderwijs. We benadrukten de behoefte aan een massale beweging tegen economische ongelijkheid en institutioneel racisme. Dit zal een onafhankelijke strijd van onderaf vereisen met duidelijke eisen, gecoördineerde acties en democratische structuren. Daarnaast zal het ook de opbouw van een nieuwe politieke partij voor de werkende bevolking vereisen, de campagne voor Sanders toont het potentieel hiervoor.

Het materiaal van DSA legt vaak nadruk op de strijd tegen racisme en het programma van Bernie dat kleurlingen ten goede komt, maar er wordt niet gesproken over de nood aan protest en directe actie tegen politiegeweld. Het materiaal van DSA over Sanders en racisme lijkt te stellen dat het verkiezen van Bernie zou volstaan om de meeste problemen van racisme in het land op te lossen.

Behoefte aan nieuwe partij voor de 99%

Groepen als “Bernie or Bust” en “Progressives Against Hillary Clinton” bevestigen het ongemak tegenover de belofte van Sanders om steun te geven aan gelijk welke Democratische presidentskandidaat die genomineerd wordt. DSA zwijgt hierover. Wij denken dat het tragisch zou zijn indien het enthousiasme voor Sanders uiteindelijk in de kiem wordt gesmoord met een campagne voor een politica van Wall Street. Socialisten moeten de vrees van werkenden, vrouwen en kleurlingen tegenover de reactionairen bij de Republikeinen erkennen, maar ze hebben ook een politieke verantwoordelijkheid om duidelijk te maken dat Hillary Clinton opkomt voor de belangen van Walmart en Wall Street. Socialist Alternative zal geen enkele steun geven aan Hillary Clinton. We denken dat Bernie in november als onafhankelijke kandidaat aan de presidentsverkiezingen moet deelnemen als hij de Democratische nominatie niet binnenhaalt.

Socialist Alternative staat voor de opbouw van een onafhankelijke beweging. Dit soort beweging is niet alleen nodig zodat Sanders kan winnen, het is ook nodig in de strijd tegen de klasse van miljardairs. Deze strategie omvat ook de uitbouw van politieke vertegenwoordiging van de werkende klasse tegenover de reactionaire Republikeinen en de door de grote bedrijven gesteunde Democraten. Hiermee brengen we ook kritiek op Sanders, we deden dit ook al rond zijn programma op vlak van buitenlandse kwesties (zie dit artikel: http://www.socialistalternative.org/2016/01/28/sanders-foreign-policy-falls-short-socialism-means-internationalism/). DSA zwijgt hierover. Socialisten staan voor verenigde internationale strijd en politieke duidelijkheid over kwesties waar werkenden wereldwijd mee geconfronteerd worden.

We hopen dat dit artikel tot meer discussie over de campagne van Sanders zal leiden onder de georganiseerde linkerzijde. Zo neemt het breed gelezen Jacobin Magazine van Baskhar Sunkara bijvoorbeeld een standpunt in dat niet sterk verschilt van dat van DSA.

Jammer genoeg beperkt DSA zich tot het weerspiegelen van een breed gedragen roep om Sanders te steunen, maar wordt dit niet gekoppeld aan een verder debat over het karakter van de Democratische Partij en de nood aan een bredere politieke beweging om Clinton een nederlaag toe te brengen. De benadering van Socialist Alternative om betrokken te zijn in de campagne voor Sanders om op basis van dit potentieel te pleiten voor onafhankelijke sociale bewegingen en een nieuwe partij, zal in de komende gebeurtenissen en massabewegingen bevestigd worden.

Meetings over de VS in België met Bart Vandersteene:

feeltheberngent