Text Size

Trumps regering is beschadigd en onvoorspelbaar

De regering-Trump blijft na de vernederende nederlagen in haar eerste maanden kiezen voor de vlucht vooruit. Deze nederlagen, vooral het falen om de hervorming van de gezondheidszorg er door te krijgen, ondermijnen de mogelijkheid van Trump om andere punten van zijn agenda door te voeren.

 

Artikel door Calvin Priest, Socialist Alternative (verschenen in ons Belgische zusterblad ‘De Linkse Socialist’)

Het aanhoudende massaprotest sinds de eedaflegging van Trump bevestigt het gebrek aan steun voor zijn rechtse beleid. Er waren de nederlagen rond Trumpcare en het inreisverbod voor moslims. Enkele sleutelfiguren uit de regering vertrokken onder druk. Het geeft aan dat de agenda van Trump kan verslagen worden. Toen Trumpcare op 24 maart werd afgevoerd, gebeurde dit nadat de steun ervoor volgens de peilingen tot gezakt was 17% na protestacties en meetings in de gemeentehuizen. In de dagen volgend op de nederlaag, ging de steun voor Trump verder achteruit tot een nieuw dieptepunt van 35%. Dat is minder dan de steun voor Richard Nixon ten tijde van Watergate.

Een groot deel van de basis van de Republikeinen is ontgoocheld. Dit bleek onder meer op 11 april in de tussentijdse verkiezing in Kansas voor een parlementszetel. Trump haalde het hier in de presidentsverkiezingen met een voorsprong van 27%. Nu was het erg nipt, ook al had de leiding van de Democraten amper geïnvesteerd in de campagne. Trump heeft het moeilijk, maar daarmee is hij nog niet weg.

De situatie blijft erg onvoorspelbaar. De meest rechtse en reactionaire onderdelen van Trumps binnenlandse agenda worden onverminderd doorgevoerd. Maar de crisis in de regering maakt dat Trump, op een aantal domeinen, gedwongen is om op te schuiven naar een beleid dat aanvaardbaar is voor het Republikeinse establishment en de heersende elite. De markten kenden een forse groei na de verkiezing van Trump omwille van het vooruitzicht op verdere dereguleringen voor de bedrijven, belastingverminderingen voor de rijken en cadeaus voor de wapenfabrikanten. De zwakkere positie van Trump en de internationale instabiliteit zorgen er echter voor dat de tijdelijke boom voorbij lijkt te zijn: mogelijk gaan we naar een diepere economische crisis.

Buitenlandse bochten

Op het vlak van buitenlands beleid heeft Trump een grote bocht gemaakt. Het eerdere standpunt van Amerikaans isolement wordt verlaten. De veelgebruikte methode om met buitenlandse militaire operaties de aandacht van binnenlandse problemen af te leiden, steekt opnieuw de kop op.

Trump wil zich voordoen als een sterke commandant die niet bang is om de Amerikaanse militaire macht te bevestigen. De luchtaanvallen in Syrië waren daar een voorbeeld van. De extreemrechtse ideoloog Stephen Bannon werd uit de National Security Council gezet om meer macht aan de gevestigde adviseurs en generaals te geven. De aanvallen in Syrië betekenen ook een wijziging in de relaties met Rusland, een belangrijke bondgenoot van Assad. Vervolgens werd de “moeder van alle bommen” op Afghanistan gedropt. Ook dat wijst op een agressiever buitenlands beleid.

De bocht van Trump aangaande China is bijna even drastisch als die aangaande Rusland. Trump kwam terug op enkele verwijten en China deed eveneens toegevingen om een schadelijke handelsoorlog te vermijden. Mogelijk kunnen de relaties tussen de VS en China nog verstoord worden door de Amerikaanse dreigementen tegenover Noord-Korea. Trump verklaarde daarover in de Financial Times: “Als China Noord-Korea niet oplost, dan doen wij het.”

De top van de Democraten, de heersende klasse en de gevestigde media zijn er niet volledig gerust op, maar steunen in grote mate de aanvallen van Trump in Syrië en zijn gewijzigde positie tegenover Poetin. De bocht van de tendens richting groter Amerikaans isolement naar een klassiek neoliberaal standpunt wordt toegejuicht. Hillary Clinton bijvoorbeeld, dook nog eens op in de media om te verkondigen dat ze voorstander is van het volledig platgooien van alle Syrische luchtmachtbasissen.

Politieke crisis

De crisis binnen de Republikeinse partij bleek in de discussie over de gezondheidszorg. Een deel van de meer gematigde Republikeinen weigerde zich te verbinden aan de erg onpopulaire Trumpcare. Een extreemrechts deel van de partij vond het dan weer niet ver genoeg gaan. Maar Trumpcare werd ook gekelderd door het georganiseerde verzet ertegen. Er waren overal in de VS bijeenkomsten in gemeentehuizen en protestbetogingen tegen Trumpcare. De bevolking wist dat er tientallen miljoenen zouden bespaard worden op gezondheidszorg en dat Medicaid, waar één op de vijf Amerikanen van afhankelijk is, zou gedumpt worden.

Trumpcare werd ingetrokken en dat slaat een gat in de begrotingsplannen van de Republikeinen. De besparingen van Trumpcare waren noodzakelijk voor de begrotingsplannen en de nieuwe belastinghervorming. Het had 337 miljard dollar op 10 jaar tijd moeten vrijmaken, onder meer door 24 miljoen mensen toegang tot gezondheidszorg te ontzeggen.

De Democratische leiding verklaarde meteen na de verkiezingen dat Trump een kans moest krijgen. Daarna was er grote druk van onderaf om delen van zijn beleid te verwerpen. Een groot deel van het Democratische verzet tegen Trump was gericht op zijn vermeende banden met Rusland, in plaats van consistent in te gaan tegen de asociale agenda van deze regering en actief te bouwen aan sociale bewegingen. Er was verzet tegen Trumpcare, maar het alternatief hierop beperkte zich tot de verdediging van Obamacare.

Nochtans is er brede steun voor algemene gezondheidszorg voor iedereen. Echter, de Democratische leiding weigert dit op te nemen. Ook wordt geen offensieve campagne gevoerd voor een hoger minimumloon (15 dollar per uur) of andere eisen die breed gedragen worden, zoals bleek uit het succes van de campagne van Bernie Sanders in de voorverkiezingen. Een links programma kan rechts-populisme breken op basis van een programma dat een fundamenteel verschil maakt voor het dagelijks leven van de werkenden en hun gezinnen.

Het verzet tegen het asociale beleid mag niet wachten op de parlementsverkiezingen van 2018. De Democratische leiding heeft bovendien in de presidentsverkiezingen aangetoond dat ze de eigen kansen nog liever verknalt, dan dat ze ruimte biedt aan de linkerzijde. Socialist Alternative roept de Democratic Socialists of America op om mee te werken aan een campagne om linkse en socialistische onafhankelijke kandidaten naar voren te schuiven als alternatief op de gevestigde Democraten. Er is ruimte in de VS voor een nieuwe socialistische partij die met tienduizenden leden, betrokken in een strijdbare oppositie tegen het rechtse beleid, de basis legt voor een nieuwe massapartij van de werkende klasse.

Trump stoppen door mobilisatie

Socialist Alternative  heeft sinds zijn verkiezing verklaard dat Trump alleen kan gestopt worden door een massale en aanhoudende mobilisatie van de werkenden en jongeren. In aanloop naar zijn eedaflegging riep Socialist Alternative op tot 100 dagen van verzet tot 1 mei. Sindsdien kenden we de grootste actiedag ooit in de Amerikaanse geschiedenis met grote vrouwenmarsen op 21 januari.

Om Trump te stoppen, zullen de werkenden hun sociale macht moeten gebruiken in stakingen en massale burgerlijke ongehoorzaamheid. De discussie over stakingen is in opmars. Dit was het geval voor de internationale vrouwendag en vervolgens voor 1 mei. Op 1 mei zal er geen nationale algemene staking zijn, maar het is een belangrijk beginpunt voor wat een zomer van verzet kan worden. Bovendien bevestigt het de kracht en het belang van stakingsacties die de heersende klasse raken waar het pijn doet: in hun portemonnee.

Vlak voor 1 mei waren er nog grote acties met onder meer een March for Science en een People’s Climate March op 29 april. Er zullen ongetwijfeld opgaande en neergaande fasen in de strijd tegen Trump zijn. De crisis van de regering kan het gevoel van dreigend gevaar en de nood aan strijd ertegen verminderen, maar het kan evengoed de beweging versterken omdat het idee groeit dat we Trump effectief kunnen verslaan. Het massaprotest is nu slechts het begin van een periode van grotere sociale onrust in de VS en de rest van de wereld.

Het gaat niet alleen om het afblokken van enkele van de ergste onderdelen van Trumps beleid. We strijden voor hervormingen zoals een federaal minimumloon van 15 dollar per uur, algemene gezondheidszorg, ontmanteling van het racistische beleid dat duizenden mensen in de gevangenis gooit, … Daarvoor hebben we nood aan een krachtige massabeweging met een socialistische ruggengraat en de vorming van nieuwe massale socialistische partijen.

In deze strijd zullen werkenden en jongeren steeds meer inzien dat het falende kapitalistische systeem niet kan hervormd worden om onze eisen te realiseren. Er is een fundamentele en grondige verandering van de samenleving nodig: een samenleving op basis van solidariteit, echte democratie en gelijkheid. Kom samen met ons op voor een socialistische wereld!

 

-> 24 mei: demonstratie tegen bezoek Trump aan NAVO-top in Brussel. 17u Brussel Noord