Text Size

Klimaatveranderingen: Socialistische planning is nodig!

Twintig jaar na de eerste milieutop van de Verenigde Naties in Rio de Janeiro blijven klimaatveranderingen een ernstige bedreiging voor de toekomst van de planeet. De uitstoot van schadelijke gassen blijft toenemen tot een rampzalig niveau. De kloof tussen de groene retoriek van regeringen in de geïndustrialiseerde kapitalistische landen en hun gebrek aan maatregelen neemt toe.

Planning for the planet - How Socialism Could Save the Environment

Dat is de titel van een nieuw boek door Pete Dickenson, een academicus en lid van de Socialist Party (zusterpartij van ons in Engeland/Wales). Het boek is via Socialistisch Alternatief verkrijgbaar voor 12 euro + verzendingskosten.

Artikel door Pete Dickenson

De vernietigende overstromingen in Pakistan in 2010 en de orkaan Katrina in de VS in 2005 toonden hoe de klimaatveranderingen leiden tot extreme weeromstandigheden. Het doorbreekt het idee dat de gevolgen van de klimaatveranderingen enkel voor de komende generaties een probleem zullen vormen. Meteoroloog Jeff Masters stelde: “Het is goed mogelijk dat 2010 het jaar met het meest extreme weer sinds 1816 was.”

Sommigen denken dat het om geïsoleerde gebeurtenissen ging die op geen enkele wijze verbonden zijn met klimaatveranderingen. Onderzoek na Katrina weerlegt dit. Het opwarmen van de oceaan leidt tot meer ernstige orkanen. Klimatologen gaan ervan uit dat extreem weer wel degelijk verbonden is met de klimaatveranderingen.

Er zijn heel wat uiteenlopende voorspellingen over mogelijke temperatuurveranderingen als gevolg van de klimaatveranderingen. De hoogste voorspellingen, een stijging met 13,3 graden celsius, houden in dat het moeilijk wordt om het leven op aarde in stand te houden. Een dergelijke ontwikkeling is statistisch gezien weinig waarschijnlijk, maar als ernstige waarschuwing kan het tellen. Ook een beperktere globale opwarming - specialisten hebben het over een stijging met 4 graden tegen 2055 - zou vernietigende gevolgen hebben met meer droogtes en overstromingen.

Ontbossing en het oprukken van de woestijnen bedreigen het leven van de armsten. Naast globale opwarming is er ook het gevaar van nucleair afval en andere vormen van vervuiling. De ramp van Fukushima was de ergste sinds Tsjernobyl. Pas negen maanden na de ramp kon de Japanse regering aankondigen dat alle lekken gedicht waren. Het zal nog 40 jaar duren om alles op te ruimen. Kernafval blijft 100.000 jaar radioactief en er is nog steeds geen volledig veilige methode voor het opbergen ervan.

De wereldleiders houden het op topbijeenkomsten steeds bij voornemens, bij de laatste VN-conferentie in Durban werd er geen eensgezindheid gevonden om het Kyoto-akkoord op te volgen. Dat akkoord loopt eind dit jaar af, een nieuw akkoord komt er wellicht ten vroegste tegen 2020. De kapitalisten zijn niet in staat om het klimaatprobleem ernstig aan te pakken. De wereldwijde economische en financiële crisis zal het niet gemakkelijker maken om zelfs tot beperkte akkoorden zoals Kyoto te komen.

Socialistisch antwoord

Socialisten stellen vast dat de technologische kennis om grote stappen vooruit te zetten vandaag aanwezig is. Het is mogelijk om snel over te gaan naar een groter gebruik van hernieuwbare energie, een grote uitbreiding van het openbaar vervoer, de ontwikkeling van snelle treinverbindingen om korte vliegreizen overbodig te maken of om minstens een deel van de noodlijdende automobielindustrie om te vormen tot centra voor onderzoek en ontwikkeling van milieuvriendelijke transportmogelijkheden.

De winsthonger van de ‘vrije’ markt maakt het onmogelijk om de milieuproblemen aan te pakken. Strijden voor de toekomst van mens en milieu, betekent ingaan tegen het huidige systeem en opkomen voor een andere organisatie van de productie. Een rationele democratische planning is noodzakelijk en heeft heel wat voordelen op de markt. Zo wordt onnodige verspilling vermeden en wordt bij de productie steeds rekening gehouden met de ecologische behoeften van de meerderheid van de bevolking.

De uitdagingen zijn groot en dringend. Daartoe moeten we onder meer overgaan tot het herbewapenen van de arbeidersbeweging met een socialistisch programma. Als eerste stap is er nood aan brede politieke formaties die de belangen van de werkende bevolking verdedigen en een politiek verlengstuk voor strijd vormen. Op de gevestigde partijen, de politieke vertegenwoordigers van het kapitalistische marktsysteem, moeten we immers niet rekenen. Zij zullen de geschiedenis ingaan als medeverantwoordelijk voor een van de grootste misdaden van het kapitalisme. Verandering is enkel mogelijk als het uit de hoek van de arbeidersbeweging komt en waarbij het kapitalisme wordt vervangen door een democratisch socialistisch systeem.