Text Size

Recensie. “The Lacuna”. Prijswinnende roman van Barbara Kingsolver

Het boek “The Lacuna” is geschreven als het dagboek van een alleenstaande jonge man, Harrison Shepherd, die uiteindelijk gaat werken als kok voor de Mexicaanse artiest Diego Rivera en de Russische leider in ballingschap Leon Trotski. Dit boek wond de Orange Fiction Prize voor Engelse literatuur. Het is effectief ook een aanrader, we kijken al uit naar een Nederlandstalige vertaling.

Recensie door Hannah Sell

Kingsolver schreef al eerder over arbeidersstrijd, in het bijzonder in haar non-fictieboek “Holding the Line” dat ging over de rol van vrouwen in de mijnwerkersstaking van Arizona in de jaren 1980. Het boek “The Lacuna” is fictie, maar het biedt wel een interessant beeld op een periode die veel gelijkenissen kende met de actuele periode.

Shepherd observeert en neemt slechts terughoudend deel aan gebeurtenissen. Hij is een schooljongen in de VS tijdens de Grote Depressie en is ooggetuige van het bloedbad van het uitgehongerde Bonus Army (een mars van voormalige soldaten uit Wereldoorlog 1 die in 1932 van de regering eisten dat de beloofde compensaties zouden worden uitbetaald).

Shepherd kwam op directe wijze in aanraking met de activiteiten van het Comité voor on-Amerikaanse activiteiten, een voorloper van de repressie onder McCarthy.

The Lacuna verwijst naar echt bestaande personages, maar het blijft fictie en geen geschiedenis. Het boek gaat niet in op de ideeën van Trotski. Maar het kan buitenstaanders een beter beeld geven van wie Trotski was, mogelijk zelfs een beter beeld dan het “wetenschappelijke” boek van Robert Service waarin Trotski’s leven en opvattingen onder vuur worden genomen.

Barbara Kingsolver heeft begrepen dat er wordt geprobeerd om Trotski’s opvattingen onder een berg laster onder te dompelen. Het boek gaat onder meer in op de wijze waarop de kapitalistische media leugens verkondigde over deze revolutionaire leider, zo werd er zelfs beweerd dat Stalins agenten die Trotski wilden vermoorden eigenlijk door Trotski waren ingehuurd om publiciteit te krijgen.

Als Shepherd later als succesvolle schrijver naar de VS terugkeert, wordt hij door de media onder vuur genomen wegens zijn vermeende communistische opvattingen. Hij denkt terug aan wat Trotski hem ooit had verteld over “twee soorten kranten, de ene soort die iedere dag liegt en de andere soort die de leugens opspaart voor speciale campagnes, waardoor er een groter effect is.”

Dit is niet gewoon een roman over het verleden. Het maakt duidelijk hoe Kingsolver staat tegenover de wijze waarop kunst wordt gebruikt in de VS. Op een bepaald ogenblik stelt een vriendin en medewerker van Shepherd, Violet Brown, dat zijn historische Mexicaanse pottenbakkers kunnen ingaan op thema’s als onrechtvaardigheid en dat dit aanvaardbaar blijft omdat het over een ver verleden en een ver land gaat.

Op het einde van het boek gaat Brown over tot het verbergen van de dagboeken van Shepherd gedurende 50 jaar met het idee dat ze later kunnen worden gepubliceerd en dan een gehoor zullen vinden.

“The Lacuna” is geschreven in dagboekvorm. Ongetwijfeld hoopt Barbara Kingsolver dat de lezers gelijkenissen zullen zien met de actuele situatie - de propaganda rond de “oorlog tegen het terrorisme” of de kloof tussen rijk en arm die in de VS doet denken aan de tegenstellingen die in de jaren '30 bestonden.