Text Size

“Route Irish”, nieuwe film van Ken Loach

De bekende Britse filmmaker Ken Loach raakt in zijn nieuwe film eens te meer een gevoelig politiek thema aan. Hij heeft het over de oorlog in Irak en meer bepaald over de privatisering van het oorlogsvoeren waarbij “contractuelen”, eigenlijk private huurlingen, worden ingezet. Vorig jaar waren in Irak al evenveel huurlingen als soldaten. Het aantal onbestrafte misdrijven door huurlingen neemt sterk toe.

Nicolas Croes

De ontwikkeling van private legers neemt vandaag gigantische proporties aan. Het grootste dergelijke bedrijf, Xe Services (het vroegere Blackwater), stelt jaarlijks meer dan 30.000 agenten en soldaten tewerk en beschikt over een armada van geblindeerde wagens, gevechtshelikopters,... In Afghanistan zijn er momenteel meer huurlingen dan gewone soldaten (130.000 tegenover 120.000). De voordelen voor de regeringen zijn talrijk: door de oorlog te privatiseren, wordt ze weg gehouden van het publieke toneel en is er geen verantwoording verschuldigd.

Zowel in Irak als in Afghanistan genieten deze huurlingen een immuniteit. Ze kunnen zo goed als ongestraft optreden en aarzelen daarbij niet om deel te nemen aan bloedige incidenten. “Route Irish” herinnert eraan dat de Voorlopige Autoriteit onder de Coalitie tussen 2003 en 2009 met haar Ordonnantie 17 immuniteit verleende aan alle buitenlandse agenten in het land. De scenarist van de film van Ken Loach, Paul Laverty, verklaarde in een interview: “Niemand is geïnteresseerd in het aantal burgerdoden en gewonden in Irak als gevolg van het optreden van private contractuelen, maar er is heel wat bewijsmateriaal dat aangeeft dat er veel misbruik is. Het bloedbad waarbij 17 burgers in het centrum van Bagdad werden omgebracht door agenten van Blackwater is het meest bekende incident, maar over andere incidenten werd gewoon niet bericht.”

Dit thema komt in de film aan bod met het verhaal van een voormalige huurling wiens beste vriend in Irak is omgekomen terwijl hij in dienst van een privaat bedrijf was. Doorheen de film wordt de achtergrond van dit systeem van huurlingen aangeraakt, naar onze mening gebeurt dit nogal zwak. Er wordt aangegeven dat de huurlingen aangetrokken werden door het oorlogsgeld, en dat als uitweg voor een toekomst van onzekere en slecht betaalde baantjes. We zien de benarde situatie van soldaten die terugkeren uit de oorlog en natuurlijk ook de verschrikkingen in Irak. Maar de oorlog op zich wordt niet veroordeeld in de film, er wordt enkel op misbruiken ingegaan. De erg persoonlijke invalshoek zorgt voor een soms melancholische sfeer die zelfs enige gelijkenissen vertoont met eerder reactionaire Hollywoodfilms rond het thema van de goede soldaat die iets werd voorgelogen. Het wordt er niet beter op als het element van wraak centraler komt te staan in de vorm van een persoonlijke wraak met moord, ook al is het een moord ‘voor het goede doel’.

Deze film is wat ontgoochelend, zeker omdat we van Ken Loach wel iets gewoon zijn. Hij heeft al meermaals erg moeilijke en zware thema’s op een subtiele wijze aan bod laten komen in zijn films. Zo viel hij met zijn film ‘The Wind that Shakes the Barley’ over de Ierse onafhankelijkheidsstrijd niet in de val van het nationalisme. Nu komt hij met een relatief zwak verhaal niet verder dan een melodramatische thriller zonder veel meer. Anderzijds blijft er wel het feit dat met deze film de aandacht wordt gevestigd op een aspect van het moderne imperialisme dat anders weinig wordt belicht. Alleen spijtig dat we daar meer over vernemen in de interviews dan in de film zelf.