Text Size

Strijd om democratie binnen de SP is een buitenkans, niet een gevaar

In het opinieblad Elsevier van afgelopen 4 augustus werd uitgebreid aandacht besteed aan de recente ontwikkelingen binnen de Socialistische Partij, voornamelijk met betrekking tot het – op 13 juli opgerichte – comité Democratisering SP. In het artikel werden de tevens de achtergronden van het ontstaan van het comité en de ontwikkeling van de Socialistische Partij besproken.

De auteur in kwestie, Syp Wynia, heeft echter duidelijk een dubbele agenda. Het is hem er niet zozeer om te doen een verslag te maken van de recente ontwikkelingen binnen de Socialistische Partij, maar eerder om het socialisme als ideologie en maatschappijvorm in diskrediet te brengen.

Vanuit die doelstelling schrikt hij er niet voor terug pertinente onjuistheden te verkondigen zoals dat “het idee van het democratisch centralisme (…) toch vooral betekent dat de partijlijn, grillig of niet, van bovenaf wordt opgelegd”. Het democratisch centralisme, zoals Lenin dat beschreef, is in werkelijkheid het tegenovergestelde, namelijk dat het partijprogramma (of zoals de auteur het demagogisch noemt: de partijlijn) van onderaf wordt vastgesteld en opgelegd aan de partijleiding die vervolgens op de uitvoering van dat programma en andere democratisch genomen besluiten moet toezien.

Ook doet de auteur aan selectieve geschiedschrijving op het moment dat hij beweert dat de gedachte van de “dictatuur van het proletariaat” zoals door Karl Marx is ontwikkeld, “bij voorkeur in een éénpartijstaat” werd georganiseerd. Na de Oktoberrevolutie van 1917, waarvan over 2 maanden de 90-jarige herdenking zal plaatsvinden, werd het primaat van de politieke besluitvorming direct gelegd bij de bevolking, de arbeidersklasse en de boeren, die door middel van sovjets/raden een bepalende invloed hadden op de ontwikkeling van de eerste arbeidersstaat in de geschiedenis. Op dat moment was er van een verbod op politieke partijen, laat staan van een éénpartijstaat, absoluut geen sprake. Pas op het moment dat Stalin in 1924 de macht overnam binnen de Bolsjewistische Partij ontwikkelde Sovjet-Rusland zich in de richting van een dergelijke éénpartijstaat. Het was echter diezelfde Stalin die een einde maakte aan de arbeidersdemocratie en het internationalisme van de socialistische beweging, twee elementen die met het socialisme onlosmakelijk verbonden zijn.

Na de waardeloze en doorzichtige poging van de auteur om het socialisme in diskrediet te brengen, besluit hij de aanval te openen op de “trotskistische en andere splintergroeperingen die maar wat graag de leiding zouden overnemen in de snel groeiende partij”. Onze organisatie, Offensief, wordt daarbij, naast de SAP en de IS – die laatste werkt overigens niet meer binnen de SP –, in het bijzonder genoemd als “goed georganiseerde, ideologisch gedreven horzels” die als ze “zich via meer interne partijdemocratie met de SP-leiding gaan bemoeien (…) het met zoveel geduld opgebouwde succes van de SP te gronde richten”.

De afsluitende opmerking van de auteur laat in elk geval duidelijk zien wat voor een waarde deze werkelijk hecht aan democratie: “De SP kan niet alleen niet zonder discipline, ook teveel democratie kan de zo succesvolle partij de das omdoen”.

Het is verbazingwekkend dat één van de redacteuren van Elsevier, als overtuigd (neo-)liberalen toch allemaal grote fans van de burgerlijk-parlementaire democratie hier feitelijk de SP-partijleiding oproept om de partij toch vooral niet te democratisch te laten worden.

Aan de andere kant is de achterliggende reden niet moeilijk te achterhalen. Stel je eens voor dat de achterban van de SP, gewone werkende mensen, uitkeringsgerechtigden en een stelletje “ideologisch gedreven horzels” of te wel overtuigde socialisten, die allemaal een alternatief op het huidige kapitalistische systeem willen bereiken, een bepalende invloed zouden krijgen op het samenstellen van het partijprogramma van de Socialistische Partij. Dat zou een tijdperk kunnen inluiden waarin de kapitalistische economie, de burgerlijke parlementaire democratie en alle burgerlijke politici en commentatoren de wereld op haar grondvesten zouden voelen schudden. De redactie van Elsevier denkt vast met de SP-partijleiding: “Dat kan toch niet de bedoeling zijn”.

Het standpunt van Offensief over het comité Democratisering SP

Zie het artikel: Comité Democratisering SP opgericht