Vanavond is er de finale van het Eurovisiesongfestival. Gastland Azerbeidzjan verdient alvast de hoogste score inzake repressie. Het regime in dat land baseert zich op de enorme olierijkdom om iedere oppositie en verzet tegen de dictatoriale machthebbers de kop in te drukken. Op vlak van mensenrechten en andere democratische rechten haalt Azerbeidzjan een score die eerder aanleunt bij het resultaat dat de Nederlandse inzendingen doorgaans halen: nul punten.

In 1992 was er een staatsgreep in het land en sindsdien is de familie Aliyev er aan de macht. Eerst was er Heydar en daarna zijn zoon Ilham die in 2009 een referendum organiseerde en met 90% van de stemmen won, waardoor hij president-voor-het-leven werd.

Ilham’s dochters bezitten een zakenimperium dat miljoenen euro waard is en onder meer actief is op het vlak van telefoonnetwerken, goudmijnen,... De 15-jarige zoon van Ilham heeft via een in Panama geregistreerd bedrijf belangen in een luxehotel in Bakoe en voor 40 miljoen dollar aandelen in het prestigieuze ‘Dubai Palm’ project.

Met het oog op het Eurovisiesongfestival werden miljoenen dollars uitgetrokken om snel een kristallen hal te bouwen aan de oevers van de Kaspische zee. Dat festival heeft wereldwijd meer kijkers dan gelijk welk ander niet-sportief evenement.

Onderzoeksjournalist Paul Kenyon toonde aan dat de minste kritiek op het regime kan leiden tot jarenlange gevangenisstraffen. Journalisten worden gevolgd, fysiek aangepakt, gevangen gezet en soms ook vermoord. Er zijn minstens 70 politieke gevangenen, ook al ontkent het regime dat in alle toonaarden.

In het parlement zit er niet één verkozene van de oppositie. De kantoren van de oppositiepartij Azerbeidjaans Volksfront werden door de overheid gesloten. Partijleider Ali Karimli staat 24 uur per dag onder toezicht. Leden van de partij worden lastig gevallen en vervolgd. Ook protest wordt op brutale wijze de kop ingedrukt.

Voor de prestigeprojecten moet alles wijken. Huizen worden met bulldozers vernield terwijl er nog mensen in wonen. Dat gebeurde ook bij prestigeprojecten in het kader van het Eurovisiesongfestival. Journalist Paul Kenyon vroeg naar de mening van voormalige organisatoren en deelnemers aan het liedjesfestival, maar de meesten stelden dat het dictatoriale karakter van het gastland hen niet aanbelangt.

De inzending uit Azerbeidzjan is alvast geen verrassing. Het is de schoonzoon van Aliyev zelf. Zijn vrouw, die tevens parlementslid is (ze werd met een bescheiden score van 94% ‘gekozen’), zit in het Eurovisiecomité van het land. Buurland Armenië, de eeuwige vijand van Azerbeidzjan, zal dit jaar niet deelnemen. In 2009 viel de uitzending van het Eurosongfestival in Azerbeidzjan ‘toevallig’ uit gedurende het optreden van de Armeense inzending dat jaar. Kenyon sprak met een inwoner van Azerbeidzjan die het ooit aandurfde om voor Armenië te stemmen en vervolgens werd opgepakt voor ondervraging daarover.

De populaire lokale zanger Jamal zat in de gevangenis omdat hij Aliyev had beledigd. Hij werd vrijgelaten met het bevel om het land te verlaten voor de aandacht voor het Eurosongfestival volledig zou losbarsten.

De kritische reportage van het BBC-programma Panorama heeft alvast een zorgwekkend beeld geschetst van de situatie in Azerbeidzjan. Zullen andere media hierover zwijgen?

Deel dit artikel